Derde werkconferentie Stedelijke Cultuurregio Zuid

Op maandag 26 februari organiseerden de steden Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen samen met de Provincie Limburg de derde grote bijeenkomst met het culturele veld in opmars naar de Stedelijke Cultuurregio Zuid (SC Zuid). Ook het Ministerie van OCW, de Raad voor Cultuur en geïnteresseerden uit andere regio’s waren aanwezig. De bijeenkomst vond plaats in de Brightlands Chemelot Campus te Geleen en werd bezocht door 110 vertegenwoordigers van culturele organisaties uit de Cultuurregio Zuid. Doel was een verdiepingsslag te maken van ons gemeenschappelijke voorstel vanuit de Stedelijke Cultuurregio Zuid, getiteld Het Pact van Zuid.

Aftrap
Onder leiding van theater- en dansjournaliste Annette Embrechts werd de derde werkbijeenkomst gestart met een panelgesprek door vertegenwoordigers van verschillende ketens, zoals theater, muziek, dans, film, erfgoed, amateurkunst, cultuureducatie en beeldende kunst. De panelleden benoemden allemaal het belang van het regionale verhaal dat een veel grotere uitstraling heeft dan de regio zelf, de potentiële landelijke uitstraling van de SC Zuid, het positieve samenwerkingsklimaat en de noodzaak van het versterken van bepaalde instellingen als pijlers onder dit samenwerkingsklimaat. Verder kwamen thema’s aan bod als afstemming in productie, programmering & presentatie, het belang van een brede visie op cultuureducatie, gezamenlijke aanpak van publieksontwikkeling en het gezamenlijk afstemmen van vraag & aanbod. Thema’s die in Het Pact van Zuid nog een verdere uitwerking zullen krijgen.

De panelleden noemden voorbeelden van activiteiten die dit regionale verhaal van de SC Zuid al krachtig uitdragen, zoals Pinkpop en Ich bau dir ein Schloss van Toneelgroep Maastricht en Zujerleech van Het Laagland. Dit soort activiteiten weten ook nieuwe publieksgroepen te trekken en te verbinden, net als een thematische aanpak zoals in Het Jaar van de Mijnen. Ook de bijzondere ‘nomadische’ strategie van VIA ZUID op het gebied van talentontwikkeling kwam als voorbeeld naar voren, net als het specifieke grensoverschrijdende karakter van de regio (met als voorbeeld dansfestival Schritt_macher). Een geslaagde combinatie van erfgoed en nieuwe technologie bleek het samenwerkingsproject Aliunde van Lotte Milder, die augmented reality introduceerde in het Thermenmuseum Heerlen (in samenwerking met VIA ZUID en een software bedrijf). Na het paneldebat was er ruimte voor vragen. Daarna ging iedereen in vier workshops aan de slag met thema’s, die nog een uitwerking verdienen in Het Pact van Zuid.

workshops

In de eerste workshop werden de ketenverkenningen onder de loep genomen, waaronder die van dans, erfgoed, cultuureducatie en muziek. Welke instellingen zijn er, hoe werken ze samen, waar zitten de kansen, waar de knelpunten, wat zijn de belangrijkste aanbevelingen? Deze ketenverkenningen groeien stapsgewijs uit tot een belangrijke onderlegger voor Het Pact.

In twee andere workshops werd de inhoud van Het Pact van Zuid aangevuld en werd nagedacht over de gewenste culturele infrastructuur voor de SC Zuid, in aanloop naar en vanaf de nieuwe cultuurplanperiode (2021 en verder).

In de vierde workshop werd intensief gesproken over het onderwerp publieksontwikkeling vanuit het perspectief van nieuwe publieksgroepen en een gemêleerder publiek naar ondermeer etniciteit en sociale klasse.

Tijdens de workshop over de inhoud werd benadrukt dat het noodzakelijk is het verblijfsklimaat in de regio te versterken, dat wil zeggen om “het uitvliegen van talent” over het hele land niet zo zeer te betreuren als wel “een goede terugvlucht” te faciliteren. Dat betekent inzetten op een zo productief en effectief mogelijk tijdelijk verblijf van topartiesten die de regio aandoen om hier projecten te realiseren met aanwezige instellingen. Hier kan een enorme impuls van uitgaan.

Bekijk hier de foto's

In de workshop publieksontwikkeling werd de nadruk gelegd op de noodzaak je mede te richten op nieuwe doelgroepen. Nieuw publiek vraagt ook nieuw aanbod. Dat kan bijvoorbeeld door verhalen steeds op andere manieren te verbinden met de stedelijke regio om zo herkenbaar te worden voor een breder publiek. Ten aanzien van diversiteit werd de vraag gesteld of het nu gaat om het bestaande aanbod nog beter aan de man te brengen voor een diverser publiek of om het aanbod zelf te diversifiëren.

Een goed voorbeeld van een project waarin het publiek actief wordt betrokken is de jongerenafdeling YOUNG OFFICE (YO) van het Bonnefantenmuseum bestaande uit 16 jongeren tussen de 13 en 25 jaar. YO houdt in het museum een oogje in het zeil, zowel voor als achter de schermen en geeft gevraagd en ongevraagd haar mening. De groep is betrokken bij verschillende afdelingen, stelt kritische vragen en geeft haar eigen draai aan wat een museum kan betekenen voor een jonger publiek. De evenementen die YO organiseert zijn actueel, kritisch en toegankelijk voor een divers publiek. Ook werd onderzocht wat dit vraagstuk in deze regio karakteristiek maakt; speelt het anders of hetzelfde in bijvoorbeeld grote steden in de Randstad, of in andere regio’s in het land. Tot slot kwam de vraag naar voren, wat dit betekent voor (een herdefinitie van) het begrip ‘autonome kunstenaar’. 

Draagvlak bij volksvertegenwoordigers

‘s Avonds werden statenleden van de Provincie Limburg en raadsleden uit de drie steden meegenomen in de ontwikkelingen van de Stedelijke Cultuurregio Zuid. Op hoofdlijnen werden de aanwezige volksvertegenwoordigers door een deel van het culturele veld, wethouders en Gedeputeerde bijgepraat over de stand van zaken van Het Pact van Zuid, het belang van samen optrekken, het collectieve proces en de voornemens van de minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven.

Vanuit de politiek werd de vraag gesteld wat cultuur kan betekenen voor vraagstukken die spelen in andere domeinen, zoals armoedebestrijding. Daar kwamen nuttige voorbeelden van. In dit kader werd door raadsleden ook gewezen op de noodzaak voor cultuur om vooral ook te kijken naar wat zich buiten de bestaande kaders afspeelt, zoals in culturele vrijplaatsen. Interessante aanknopingspunten die zeker ook hun weerslag krijgen in Het Pact Van Zuid.

Aanmelden nieuwsbrief

GEGEVENS VERZENDEN